จัดการความรู้อย่างไรที่ทำให้คนเบิกบานและงานเกิดประสิทธิผล

สรุปการบรรยายของ ดร. ประพนธ์ ผาสุขยืด ผู้อำนวยการสถาบันส่งเสริมการจัดการความรู้เพื่อสังคม (สคส.) เรื่อง จัดการความรู้อย่างไรที่ทำให้คนเบิกบานและงานเกิดประสิทธิผล วันที่ 24 กรกฎาคม 2556 ณ สำนักงานคณะกรรมการนโยบายวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมแห่งชาติ

จัดการความรู้อย่างไรที่ทำให้คนเบิกบานและงานเกิดประสิทธิผล

การทำ KM มีการดำเนินการมาระยะหนึ่ง มีทั้งได้ผล และไม่ได้ผล  ที่ไม่ได้ผลนั้น เกิดจาก องค์กร มักจะทำ KM โดยวัดจำนวนกิจกรรมของการมีเวทีแลกเปลี่ยนความรู้ (Knowledge sharing)  มีงานมหกรรม/ตลาดนัด KM ตามที่เขียนไว้ในแผนหรือไม่ มีจำนวน CoP (commnuvnity of Practice) เกิดขึ้น CoP? เป็นการมอง KM เชิง Event มอง KM เป็น activity

ดังนั้น การทำ KM ต้องวัดผลที่ได้ (output) กับผลที่ต้องการ (outcome) หรือวัดที่ input ที่ process ตัวอย่างของ การวัดผลที่ได้ เช่น นายแพทย์สามารถตรวจคนไข้ได้กี่คนใน 1 ชั่วโมง ซึ่งก็คือ efficiency (ประสิทธิภาพ) และตรวจรักษาไป 100 คน หายป่วยกี่คน (กี่เปอร์เซ็นต์) นั่นหมายถึง effectiveness หรือ ประสิทธิผล Continue reading

การเก็บและรักษาหนังสือด้วยตนเอง

คุณอาจมีเอกสาร หนังสือ รูปภาพ อยู่ที่บ้านและต้องการเก็บของเหล่านี้ให้อยู่ในสภาพที่ดี คำแนะนำพื้นฐานเหล่านี้ น่าจะช่วยคุณดูแลทรัพย์สมบัติส่วนตัวของคุณได้

การเก็บรักษา

  • ป้องกันให้ห่างจากความร้อน ความชื้น ควรเก็บไว้ในที่อากาศถ่ายเทได้ดี  เพราะอุณหภูมิสูง จะทำให้กระดาษกรอบเหลือง อุณหภูมิต่ำจะทำให้เกิดความชื้น และมีผลทำให้เกิดเชื้อราได้
  • หลีกเลี่ยงการเก็บไว้ในห้องหรือในสถานที่ที่ไม่สามารถตรวจดูหรือรักษาได้ง่าย
  • เก็บให้ห่างไกลจากความเสี่ยงหรืออันตรายที่อาจเกิดจากไฟ น้ำท่วม ขโมย หรือแมลง
  • ใส่ในกล่องหรือแฟ้มที่มีคุณภาพและมีขนาดเหมาะสม
  • จัดเก็บไว้ให้ห่างจากการโดนแสงสว่างโดยตรง เนื่องจากกระดาษที่ได้รับแสงนานๆ จะมีสีซีดจางหรือเปลี่ยนไปจากเดิม กรอบเปราะ
  • ป้องกันจากฝุ่นละอองและอนุภาคแขวนลอยในอากาศ จะทำให้เกิดการขัดสีครูด ถู เป็นรอย หรือฝุ่นละอองที่มีเขม่าควันอยู่จะมียางเหนียวทำให้เกิดคราบเปื้อน ขจัดออกได้ยาก
  • ระมัดระวังในการเคลื่อนย้าย วัสดุที่ใช้ในการเคลื่อนย้ายและเก็บรักษาควรเป็นวัสดุที่สะอาด เพราะสารเคมีอาจก่อให้เกิดคราบเปื้อน เช่น กระดาษหนังสือพิมพ์ เพราะเป็นกรดและหมึกพิมพ์จะทำให้เกิดคราบเปื้อน และระวังการฉีกขาด หรือยับย่น ในการขนย้าย

การถนอมรักษาอย่างง่ายๆ

  • อย่าพยายามซ่อมเอกสารที่เสียหาย เทปกาวจะทำให้เกิดความเสียหายมากขึ้น เนื่องจากจะหดตัวและแยกออกกระดาษ เมื่อเวลาผ่านไป และทิ้งคราบสีเหลือง หรือน้ำตาล ซึ่งขจัดออกยาก
  • ใช้คลิปทองเหลือง (คลิปที่ทำด้วยโลหะอื่นจะทำให้เกิดสนิม) ในการรวมหรือจัดเก็บเอกสาร
  • ดึงเอกสารอย่างถนอมและด้วยความระมัดระวังจากคลิปหนีบกระดาษ ลวดเย็บกระดาษ เข็มกลัด เข็มหมุด เพื่อมิให้เอกสาร เกิดความเสียหาย

 

Lab notebook: บันทึกช่วยจำในงานวิจัย

บันทึกช่วยจำในงานวิจัย (Laboratory notebook) เป็นการบันทึกความคิด ผลการทดลอง ข้อสังเกต ผลลัพธ์ และกระบวนการในการทดลองทางวิทยาศาสตร์ วัตถุประสงค์หลักของบันทึกช่วยจำในงานวิจัยคือการบันทึกสิ่งที่อาจขอรับความคุ้มครองสิทธิบัตร โดยบันทึกเหตุการณ์ตามลำดับเวลาที่เกิดขึ้นอย่างถูกต้องแม่นยำ ประโยชน์ของบันทึกช่วยจำในงานวิจัย คือ ผู้ประดิษฐ์สามารถนำข้อมูลที่บันทึกไว้พิสูจน์สิทธิในศาลเวลาเกิดข้อพิพาททางกฎหมาย ส่วนผู้ร่างคำขอรับสิทธิบัตรสามารถนำสิ่งที่บันทึกไว้เป็นข้อมูลประกอบการร่างข้อถือสิทธิในคำขอรับสิทธิบัตรได้

ดร. ใจรัก เอื้อชูเกียรติ นักวิชาการ  สำนักงานจัดการสิทธิเทคโนโลยี  ศูนย์บริหารจัดการเทคโนโลยี  สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ ได้กรุณามอบบทความ เรื่อง Lab notebook: บันทึกช่วยจำในงานวิจัย นี้ให้เผยแพร่เป็นความรู้ ซึ่งนอกจากจะเป็นการบันทึกงานวิจัยแล้ว ในทางกฎหมายยังสามารถใช้เป็นหลักฐานชิ้นหนึ่งในการพิสูจน์สิทธิของการทำวิจัยได้ ทั้งนี้ ได้มีการหารือพูดคุยถึงการจัดบริหารจัดการของ Lab notebook เหล่านี้กับ ดร. ใจรัก ด้วย อาจจะมีเรื่องมาเล่ากันต่อไปค่ะ

ในบทความมีการเกริ่นนำถึงความสำคัญและความจำเป็นของการมีบันทึกช่วยจำในงานวิจัย อธิบายถึงสิ่งที่ควรปฏิบัติเพื่อให้บันทึกช่วยจำในงานวิจัยนี้สามารถใช้ประโยชน์ได้สูงสุดสมความมุ่งหมาย จากนั้นจึงกล่าวถึงคดีที่เกิดขึ้นที่มีการนำบันทึกช่วยจำในงานวิจัยมาใช้เป็นหลักฐานในการพิสูจน์สิทธิ คดีที่เกิดขึ้นทั้งหมดแม้เป็นคดีที่เกิดในประเทศสหรัฐอเมริกาก็ตาม แต่สามารถนำผลของคดีมาศึกษาเทียบเคียงหากมีการนำคดีขึ้นสู่ศาลไทยได้เช่นกัน ด้วยเหตุว่าพระราชบัญญัติสิทธิบัตร พ.ศ. 2522 มาตรา 31 ระบุว่าในการคัดค้านการขอรับสิทธิบัตรใด ๆ ผู้คัดค้านและผู้ถูกโต้แย้งสิทธิจะต้องนำเสนอหลักฐานประกอบการพิจารณาด้วย ในกรณีเช่นว่านั้น บันทึกช่วยจำในงานวิจัยจะเป็นหลักฐานชิ้นหนึ่งที่ใช้ในการพิสูจน์สิทธิได้ว่ามีการทำวิจัยขึ้น หลักเกณฑ์ต่าง ๆ ที่สรุปได้จากตัวอย่างคดีที่เกิดขึ้นที่มีข้อเท็จจริงที่หลากหลายจะนำไปสู่ข้อพึงระวังและบทสรุป อ่านรายละเอียดบทความ