ของฝากเรื่องการอ้างอิง

หลายวันก่อน ได้พบกับ อาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิ ท่านหนึ่ง หลังจากคุยกันในหลายๆ เรื่อง ด้วยความที่อาจารย์ทราบว่าเป็นบรรณารักษ์ เลยปรารภถึงเรื่องการอ้างอิงงานทางวิชาการให้ฟัง และเหมือนจะฝากให้แนะนำหรือสอนนิสิต นักศึกษา

อาจารย์บอกว่า ได้ตามงานทางวิชาการเรื่องหนึ่ง โดยตามหาเอกสารที่ถูกใช้อ้างอิง แต่ปรากฏว่า อาจารย์ตามไปถึงต้นแหล่งตามที่อ้างนั้น กลับไม่พบ คงเป็นทำนอง คนที่อ้างนั้น ก็อ้างต่อๆ กันมา โดยไม่ได้ไปอ่านหรือดูถึงต้นแหล่งของเอกสาร หรือ primary source หรือเอกสารปฐมภูมิ เลยว่า สิ่งที่อ้างนั้น ถูกต้องหรือไม่ มีจริงหรือไม่ หรือ มีการเขียนอ้างอิงมาอย่างผิดๆ

เรื่องแบบนี้ เป็นเรื่องน่ากลัวในวงวิชาการ เพราะคนที่ทำวิจัย หรือศึกษาอะไรก็ตาม ควรจะได้ศึกษาอย่างถ่องแท้ ถึงงานต่างๆ ที่นำมาใช้ในการอ้างอิงทางวิชาการ วิจัย และไม่ทราบว่าผ่านการตรวจสอบจากอาจารย์ที่ปรึกษา คณะกรรมการผู้ตรวจประเมิน (peer review)หรือไม่ อย่างไร (ไม่ได้สอบถามถึงประเภทของผลงานดังกล่าว)

อาจารย์ฝากมา เพื่อ… ให้บรรณารักษ์ซึ่งเป็นผู้เชี่ยวชาญเป็นอย่างดีในการเขียนการอ้างอิง แนะนำ หรือสอนในการสอดแทรกวิชาการใช้ห้องสมุด กระมัง ในการสอนวิธีการใช้ห้องสมุด ไม่ทราบว่า ปัจจุบันห้องสมุดยังได้รับมอบหมายในการที่แหล่งสอนหรือไม่ หรือเป็นหน้าที่ของภาควิชาบรรณารักษ์ หรือสารสนเทศ หรือ… อื่นๆ (เพราะทราบว่าเปลี่ยนชื่อกันไปหลายๆ อย่าง ด้วยเหตุผลที่ใช้อ้างว่า เปลี่ยนให้ทันสมัยกับเทคโนโลยี หลักสูตร หรือสาขาจึงต้องกว้างกว่าเดิม เลยต้องปรับเปลี่ยนชื่อ) ไม่ว่าจะเป็นหน้าที่ของส่วนใดก็ตาม อยากจะฝากเรื่องนี้ไว้ให้ด้วยค่ะ

ต้องสร้างความตระหนักในการเขียนผลงานทางวิชาการ การอ้างอิง ในเรื่องการอ่าน การศึกษาข้อมูลที่จะนำมาใช้ประกอบการศึกษา ค้นคว้า การมีจริยธรรม การสร้างความรู้และทำความเข้าใจในเรื่องการเขียนรายการอ้างอิง ของเอกสารประเภทต่างๆ ที่นำมาใช้ แม้ว่า ปัจจุบันฐานข้อมูล หรือมีเครื่องมือในการที่จะดึงข้อมูลจากเอกสารที่จะใช้อ้างอิงนั้นออกมาเป็นข้อมูลทางบรรณานุกรมประเภทและรุปแบบต่างๆ แล้วก็ตาม แต่ถ้าผู้ทำวิจัย หรือผู้ศึกษางานนั้น ไม่มีความรู้ในเรื่องการเขียนการอ้างอิงอย่างถ่องแท้ ย่อมจะไม่ทราบได้เลยว่า สิ่งที่เครื่องมือหรือโปรแกรมดึงออกมานั้น มีความสมบูรณ์มากน้อยเพียงใด (ด้วยผู้ศึกษาเองก็เป็นผู้ที่เห็นเอกสารที่ใช้อยู่แล้ว) เมื่อท่านได้ทำแล้ว ผู้รับสารจะทำหรือไม่ ก็คงเป็นอีกเรื่องหนึ่ง ที่ยังคงเป็นปัญหาต่อไป  และคิดว่าถ้าเป็นทางภาควิชาฯ หรือสาขาวิชา ทางบรรณารักษศาสตร์หรือสาขาที่เกี่ยวข้อง มักจะระมัดระวังในเรื่องเหล่านี้กับนิสิต นักศึกษาของตนเองดีอยู่แล้ว และถ้าบรรณารักษ์ นักเอกสารสนเทศ อาจารย์ภาควิชา (ทุกภาค) เข้มข้นในเรื่องการให้ความรู้ เข้มงวดในการตรวจสอบ ปัญหาต่างๆ น่าจะลดน้อยลง[หรือหมดไป??]

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s