นิทรรศการหลวงพ่อทองคำ และศูนย์ประวัติศาสตร์เยาวราช วัดไตรมิตรวิทยาราม

เคยไปกราบพระพุทธรูปทองคำ (พระพุทธมหาสุวรรณปฏิมากร) และชมความงดงามแห่งพระพุทธรูปสมัยสุโขทัยหลายครั้งเมื่อยังประดิษฐานที่วิหารหลังเดิม จนเมื่อปี พ.ศ. 2551 ได้อัญเชิญเพื่อประดิษฐาน ณ พระมหามณฑป เมื่อ วันที่ 27 ตุลากคม พ.ศ.2551 ระหว่างนั้นได้เพียงแต่แวะไป ด้วยเวลาอันน้อยนิด และบางทีไปช่วงที่มีเทศกาล เวลาในการชื่มชมความงามหรือการนมัสการแทบจะทำไม่ได้เต็มที่ ครั้งนี้ นอกจากได้กราบพระพุทธมหาสุวรรณปฏิมากร
แล้ว ยังได้ใช้เวลาไปกับการชมนิทรรศการหลวงพ่อทองคำ และชมศูนย์ประวัติศาสตร์เยาวราช

พระพุทธรูปทองคำ (พระพุทธมหาสุวรรณปฏิมากร)

พระพุทธรูปทองคำ (พระพุทธมหาสุวรรณปฏิมากร)

หลังจากกราบพระพุทธรูปทองคำ (พระพุทธมหาสุวรรณปฏิมากร) ซึ่งประดิษฐานอยู่ที่ชั้น 4 ของพระมหามณฑปแล้ว ได้ลงมาชมนิทรรศการหลวงพ่อทองคำ ซึ่่งอยู่ชั้น 3 เป็นเรื่องราวเกี่ยวกับองค์พระพุทธมหาสุวรรณปฏิมากร และการอัญเชิญมาประดิษฐานในพระมหามณฑป จากนิทรรศการนี้เอง ทำให้ทราบถึงขั้นตอนการทำแม่พิมพ์ การหล่อองค์พระ ตามวิธีการของช่างโบราณ Continue reading

บัณฑิต “ลิงจับหลัก”

ดร. วรากรณ์ สามโกเศศ ได้แสดงทัศนะในเรื่องการทำงานของบัณฑิตในยุค Me Generation ติดตามอ่าน

IATUL : เวทีแลกเปลี่ยนความคิดเห็นทางเทคโนโลยีห้องสมุดมหาวิทยาลัยทั่วโลก

IATUL หรือ International Association of Technological University Libraries จัดตั้งขึ้นที่ Düsseldorf ประเทศเยอรมัน ในเดือนพฤษภาคม ปี ค.ศ. 1955 เพื่อเป็นเวทีแลกเปลี่ยนความคิดเห็นทางเทคโนโลยีห้องสมุดมหาวิทยาลัยทั่วโลก เพื่อเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้บริหารห้องสมุดและผู้บริหารระดับอาวุโสพัฒนาความร่วมมือเพื่อการแก้ปัญหา มีการจัดประชุมวิชาการทุกปี น่าติดตามสารสนเทศทางเทคโนโลยีจากการประชุมแต่ละครั้งได้ที่ http://www.iatul.org/ และที่  http://docs.lib.purdue.edu/iatul/

การเหลาดินสอ การคัดลายมือ การบรรณาธิการหนังสือ

ได้ดูรายการศิลป์สโมรสร ตอน โรงเรียนคนทำหนังสือ โดยอาจารย์มกุฎ อรฤดี พูดถึงการเหลาดินสอ และผู้ที่มาเรียนวิชาบรรณาธิการหนังสือ ต้องคัดลายมือด้วย ทำให้นึกย้อนไปตอนสมัยเด็ก เมื่อหัดเริ่มเขียนหนังสือด้วยดินสอ ดินสอต้องแหลม ด้วยการเหลาแบบเป็นลักษณะปากเป็ด เหมือนที่อาจารย์มกุฎ พูดถึง อาจารย์พูดถึงปากกาคอแร้ง ปากกาเบอร์ห้า ที่ใช้จุ่มหมึกเขียน เวลาหัดเชียนด้วยปากกาทั้งสองแบบนี้ มักจะตามด้วยมือที่เลอะเทอะหมึก เผลอๆ เล่นสะบัดหมึกใส่เสื้อนักเรียน เป็นจุดๆ ดวง ลายพร้อย โดนผู้ปกครองดุไปตามๆ กัน เพราะซักไม่ออก

การเขียนหนังสือด้วยดินสอ เขียนๆ ไป พอดินสอไม่แหลม ทำให้ไม่อยากเขียน ตอนเด็กๆ จะมีวิชาคัดลายมือ เขียนตามเส้นที่ประ เขียนตามอย่างช้าๆ ประณีต ขยับขึ้นมาอีกหน่อย ก็เขียนโดยไม่ต้องมีเส้น แต่เขียนตัวหนังสือเต็มบรรทัด จำได้ว่าเขียนเต็มบรรทัดถึงชั้น ป.4 หลังจากนั้น จะถูกฝึกให้เขียนครึ่งบรรทัด ถ้าเขียนไม่สวย เขียนผิด ต้องลบให้สะอาด ไม่ทำให้สมุดที่เขียนสกปรก และต้องตรวจสอบคำ หรือข้อความที่เขียนให้ถูกต้องด้วย

อาจารย์ยังได้พูดถึงห้องสมุดโรงเรียน ว่า “หัวใจของห้องสมุดไม่มีบรรณารักษ์ ถ้าไม่มีบรรณารักษ์ก็จบตั้งแต่ตอนนั้น ต่อให้มีหนังสือดีก็ตาม ถ้าไม่บรรณารักษ์คอยแนะนำ กระตุ้น หรือ คอยชักจูงเด็กให้เข้าห้องสมุด เด็กก็ไม่เข้าห้องสมุด หรือเข้า ก็เข้าอย่างไม่เข้าใจ บางทีอ่านหนังสือไม่เหมาะกับวัย ไม่เหมาะกับสภาพของเด็ก เด็กก็อาจจะเบื่อ หรือเกลียดหนังสือไปเลย” เห็นด้วยกับอาจารย์เลยค่ะ เคยเห็นบริษัทหรือองค์กรต่างๆ ทำ CSR ด้วยการสร้างห้องสมุด ก็คิดอยู่เสมอว่า มีห้อง มีหนังสือ แล้วมีคนเล่า คนอ่าน คนแนะนำหนังสือเหล่านี้มั้ย อาจจะไม่ต้องมีบรรณารักษ์ก็ได้

 

เกร็ดพิพิธภัณฑ์

ขออัญเชิญพระราชนิพนธ์บางส่วนในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในการเสด็จพระราชดำเนินเยือนประเทศต่างๆ ทอดพระเนตรพิพิธภัณฑ์ของต่างประเทศ ซึ่งทำให้เห็นแนวคิดในการจัดพิพิธภัณฑ์ ดังนี้ Continue reading

การพัฒนาห้องสมุด : แนวโน้มในปัจจุบันและความท้าทายในอนาคต

ใกล้ถึงวันประชุมวิชาการประจำปี 2557 ของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ซึ่งจะจัดให้มีขึ้นระหว่างวันที่ 4-5 กันยายน นี้แล้วค่ะ หลายๆ ท่านคงได้ลงทะเบียนเข้าร่วมงานดังกล่าว แล้ว จากหัวข้อ
การพัฒนาห้องสมุด : แนวโน้มในปัจจุบันและความท้าทายในอนาคต (Library Development : Current Trends and Future Challenges)  คงได้นำมาสรุปเพื่อแบ่งปันกับท่านอื่นๆ ต่อไปค่ะ

เพลินๆ กับการแลกเปลี่ยนหนังสือกันอ่าน

เมื่อเช้าได้ดูรายการหนึ่งจากช่อง ไทยพีบีเอส พูดถึง Carnaby Book Exchange ซึ่งไม่ได้ขายหนังสือ แต่เป็นที่ๆ ที่ให้คนที่สนใจหนังสือมาแลกเปลี่ยนหนังสือกันอ่าน ใครหยิบไป 1 เล่ม ก็เอาหนังสือของตัวเอง มาแลก 1 เล่ม เอาไป 5 ก็มาใส่ 5 เล่ม แต่ถ้าเอาหนังสือมาให้ 5 จะรับหนังสืออื่นไปอ่านเพียง 1 เล่ม ก็ไม่ว่ากันค่ะ หรือจะนั่งอ่านที่ร้านก็ได้ จะได้มีการสนทนา หรือปฏิสัมพันธ์กันได้ ภายในร้านก็มีมุมสบายๆ อยู่ด้วย

น่าสนใจกิจกรรมดีๆ แบบนี้ เคยเห็นห้องสมุดหลายแห่ง พยายามทำลักษณะนี้เหมือนกัน แต่ดูเหมือนจะไม่ใช่แลกเปลี่ยน ดูเงียบเหงา มีตู้ไว้ให้ แต่หนังสือที่เหลือ (คงต้องพูดว่าเหลือ) อยู่เป็นหนังสือที่ลักษณะเหมือนเจ้าของหนังสือตั้งใจนำมาทิ้งมากกว่าจะเอามาแลกเปลี่ยน (แต่เจตนาเดิม อาจจะแลกเปลี่ยนก็ได้ค่ะ) ประเภทหนังสือที่ออกโดยหน่วยงานราชการ อย่าง รายงานประจำปี รายงานประชุมทางวิชาการ (เก่าๆ) ฯลฯ น่าจะมีการจัดกิจกรรมเพิ่มเติมอีกนิด เพื่อให้มุมหนังสือแบบนี้ เป็นลานเพลินของห้องสมุด ก็น่าจะดีไม่น้อย หรือในชุมชนก็ได้ค่ะ มีหนังสือแต่ละบ้านก็สามารถนำมาแลกเปลี่ยนกันอ่านได้ เสริมกิจกรรมสนุกๆ เข้าไป เป็นการส่งเสริมให้เด็กๆ รักการอ่าน สนใจอ่านหนังสือมากขึ้น ผู้ใหญ่เองก็อ่านได้ เพราะคงมีหนังสือซักเล่มที่เราสนใจ

แจกหนังสือกว่าจะเป็นวิศวกรคอมพิวเตอร์

ขอประชาสัมพันธ์หนังสือค่ะ

แจกหนังสือกว่าจะเป็นวิศวกรคอมพิวเตอร์ https://www.blognone.com/node/59611

แหล่งสารสนเทศวิทยานิพนธ์

การค้นหาวิทยานิพนธ์สามารถสืบค้นได้จากหลายแหล่งสารสนเทศ บางแหล่งฟรี บางแหล่งต้องเป็นสมาชิก

เริ่มต้นง่ายๆ สืบค้นจากฐานข้อมูลในห้องสมุด (Library catalogue) ของมหาวิทยาลัยก่อนขยับมาควรค้นจาก IR (Institutional repositories) ของมหาวิทยาลัย ซึ่งห้องสมุดมหาวิทยาลัยส่วนใหญ่ดำเนินการกันอยู่ แหล่งนี้เป็นวิทยานิพนธ์อิเล็กทรอนิกส์ เช่น

CUIR คลังปัญญาจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ งานวิจัย บทความทางวิชาการ ของจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์มหาวิทยาลัยมหิดล วิทยานิพนธ์ของมหาวิทยาลัยมหิดล แต่จะให้เฉพาะสาระสังเขปเท่านั้น

ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ รวบรวมวิทยานิพนธ์ของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

อีกแหล่งคือ Thai Digital Collection (TDC) ของ สกอ. หรือจะใช้ UC (Union Catalog) ของประเทศไทยคู่กับ OAIster  ซึ่งเป็นสหบรรณานุกรม (Union Catalog) เช่นกัน ด้วยจำนวนระเบียนที่มากกว่า 30 ล้านระเบียน

ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย ที่มีมาแต่เดิม โดย ศูนย์บริการสารสนเทศทางเทคโนโลยี หรือ TIAC ซึ่งปัจจุบันคือ ศูนย์บริการความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี สวทช. ซึ่งรวบรวมวิทยานิพนธ์จากหลายมหาวิทยาลัยในประเทศไทย จำนวนกว่า 80,663 ระเบียน ตังแต่ปี ค.ศ. 1966-2007 (เฉพาะสาระสังเขป)

ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์และงานวิจัย สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ จากมหาวิทยาลัยและสถาบันวิจัยต่างๆ จัดทำโดย ศูนย์ข้อสนเทศการวิจัย สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ (วช.)

ในส่วนของ IR ควรจะได้สืบค้นจาก IR ของประเทศอื่นๆ ด้วยเช่นกัน เพราะ IR จะเป็นแหล่งที่รวบรวมคลังความรู้ ผลงานทางวิชาการ ผลงานวิจัยของสถาบัน ซึ่งมักจะรวมวิทยานิพนธ์ด้วย เช่น
Continue reading

การวิเคราะห์สมรรถนะด้านงานวิจัย

ปัจจุบันฐานข้อมูลที่เก็บผลงานทางวิชาการ ผลงานวิจัย เพิ่มแพลทฟอร์มใหม่ๆ ขึ้นมาเพื่อให้ตอบโจทย์สำหรับการใช้ฐานข้อมูลมากขึ้น โดยเฉพาะผลงานวิจัยที่มักจะเป็นคำตอบที่ประเมินศักยภาพของมหาวิทยาลัย องค์กรวิจัย ได้ว่าสถานะผลงานวิจัยเป็นอย่างไร มีจุดเด่นในสาขาใด เมื่อเปรียบเทียบกับมหาวิทยาลัย องค์กร หรือหน่วยงานอื่นๆ เพราะแพลทฟอร์มที่พัฒนาขึ้นนี้ แยกแยะและวิเคราะห์ได้ตามสาขาวิชาการ (ตรงนี้ จะสามารถตอบได้ว่า เราเด่นหรือเก่งในด้านใด หรือใครบ้างที่เก่งกว่าเรา สามารถเปรียบเทียบทั้งภายในประเทศ และระดับโลก จะพัฒนาต่อไปเพื่อให้เป็นเลิศทางการวิจัยต่อไป หรือต้องพัฒนาในสาขาใดขึ้นไปอีก) เห็นความร่วมมือกับนักวิจัย องค์กรอื่นๆ ตรงนี้เป็นเรื่องของการสร้างเครือข่ายความร่วมมืองานวิจัย เครือข่ายนักวิจัย และยังมีฟังก์ชันอื่นๆ อีกมากมาย สามารถแสดงผลในรูปของกราฟ หลากหลายรูปแบบ

ผู้บริหารจะได้เห็นสถานะการวิจัยในภาพรวมของมหาวิทยาลัย องค์กร และหน่วยงานของตนเองได้ เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการวิเคราะห์ เพื่อให้รู้จักตนเอง และเพื่อใช้ในการกำหนดยุทธศาสตร์ในการขับเคลื่อนงานวิจัยต่อไป

ตัวอย่างของแพลทฟอร์มที่ช่วยในการวิเคราะห์ข้อมูลดังกล่าว เช่น InCites, Scival เป็นต้น มีพัฒนาการขึ้นมาเรื่อยๆ บรรณารักษ์ นักวิจัย เจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับสถาบันวิจัย ไม่ต้องมานั่งทำด้วยมือ เพราะกว่าจะดึงข้อมูลของหน่วยงานตนเองออกมา ด้วยการสืบค้นหลายๆ อย่างเพื่อจะให้ตอบโจทย์แล้ว ก็ใช้เวลาทีเดียว ยิ่งการลงชื่อหน่วยงานที่นักวิจัยลงกันอย่างหลากหลายด้วยแล้ว ต้องให้เวลากับการทำความสะอาดข้อมูล แต่ฐานข้อมูลก็จะพัฒนาในเรื่องการลงชื่อหน่วยงานเหล่านี้ไปด้วยเหมือนกัน เพราะฉะนั้น ผู้ที่ทำหน้าที่ในการดึงข้อมูลหรือจะวิเคราะห์ข้อมูล จึงต้องรู้ธรรมชาติของข้อมูลที่อยู่ในฐานข้อมูลเป็นอย่างดี บรรณารักษ์ จะเป็นผู้ที่จะรู้จักฐานข้อมูล หาฐานข้อมูลมานำเสนอ เรียนรู้วิธีใช้ และรู้จักกับโครงสร้างฐานข้อมูล ควรจะต้องร่วมมือกับเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับสถาบันวิจัย เพื่อให้สามารถหาคำตอบให้ตรงกับสิ่งที่องค์กรต้องการ และเพื่อเป็นประโยชน์ต่อการบริหารงานวิจัยได้อย่างเต็มที่