เป็นบรรณารักษ์ ต้องรักบริการ ถ้าไม่รักบริการ แล้วจะมาเป็นบรรณารักษ์ทำไม

ขอยกคำพูดของ Mr. Larry Ashmun ที่เป็นส่วนหนึ่งในการเล่าถึงการทำงานในฐานะที่เป็น Subject Liaison ที่ Memorial Library University of Wisconsin-Madison ในรายละเอียดส่วนอื่นๆ ขอให้ติดตามอ่านได้วารสารโดมทัศน์ ปีที่ 33 ฉบับที่ 2 (กรกฎาคม-ธันวาคม 2555) หน้า 61-72 [1]

นอกเหนือคำพูดข้อความข้างต้นแล้ว คุณ Larry กล่าวเพิ่มเติมว่า หลักในการทำงานของบรรณารักษ์ คือ ต้องรักบริการ ไม่ใช่การรับเงินเดือนเพียงอย่างเดียว ที่สำคัญต้องเอาใจใส่กับงาน บางครั้งก็ต้องทำงานโดยไม่จำกัดเวลา และต้องพร้อมให้บริการอยู่เสมอ

เลยนำข้อความนี้ มาฝากกันค่ะ อยากเพิ่มเติมอีกนิด (แบบคิดอะไรออก จากประสบการณ์ที่พบ ก็เสนอไปเรื่อยๆ)

  1. นอกจากคำว่า บรรณารักษ์ ขอขยายเป็นคำอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับการให้บริการสารสนเทศแก่ผู้ใช้ด้วย เช่น เจ้าหน้าที่สารสนเทศ เจ้าหน้าที่บริการ เจ้าหน้าที่ห้องสมุด ผู้เชี่ยวชาญ ฯลฯ เดี๋ยวจะมีเหตุอ้างว่า ก็ไม่ได้เป็นบรรณารักษ์ (เหมือนที่เคยได้ยินมา)
  2. ไม่เลือกปฏิบัติในการให้บริการ ควรให้บริการแก่ผู้ใช้ทุกระดับ ไม่เฉพาะว่าจะต้องบริการหรือดูแลเป็นพิเศษ ถ้าเป็นผู้บริหาร ผู้ใช้ทุกคนมีความสำคัญต่อวิชาชีพเราเป็นอย่างยิ่ง เพียงแต่ระดับของเนื้อหาของบริบทของการให้บริการอาจจะต่างกันตามระดับของผู้ใช้
  3. มีปฏิสัมพันธ์กับผู้ใช้บริการอย่างดี เปี่ยมด้วย service mind ขอใช้คำนี้คำเดียว เพราะถ้ามี service mind อากัปกิริยา สีหน้า ก็จะแสดงออกมาอย่างงดงาม
  4. มีการสื่อสารกับผู้ใช้อย่างเหมาะสม ทั้งทางโทรศัพท์ ทางไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์ (อีเมล) ทางเฟซบุ๊ค หรือทางสื่อออนไลน์ต่างๆ (ซึ่งต้องระมัดระวังเป็นอย่างยิ่ง เพราะเป็นได้ทั้งเชิงบวก และลบ) ยกตัวอย่าง ผู้ใช้ส่งเมล เพื่อเสนอซื้อหนังสือ ควรจะได้มีการตอบเมล ในเบื้องต้น เพื่อเป็นการแสดงให้เห็นว่า ทางห้องสมุดได้รับเมลแล้ว กำลังดำเนินการอยู่ และจะมีการแจ้งผลการเสนอซื้อต่อไป (ทำนองนี้) ไม่ควรเงียบ เพราะผู้ใช้เอง ก็ไม่ทราบว่า ห้องสมุดได้รับเมลหรือไม่ ผลการเสนอซื้อเป็นอย่างไร เป็นต้น หรืออาจจะมีผู้ใช้บริการขอให้หาบทความเพื่อจะนำมาใช้ในการค้นคว้า วิจัย ถ้าทำได้ในเวลานั้น (แม้ว่าไม่ใช่เวลาทำการแล้ว) ก็ดำเนินการได้เลยค่ะ ไม่ต้องรอว่า พรุ่งนี้ ก่อน เพราะหมดเวลาทำงานแล้วเคยมีอยู่ครั้งหนึ่ง ผู้บริหารแจ้งความประสงค์ให้หาบทความทางวิชาการมาทางเมล (ได้รับวันหยุดราชการ) ซึ่งไม่มีอยู่ในฐานข้อมูลออนไลน์ที่ให้บริการอยู่ ระหว่างการติดต่อเครือข่ายอยู่นั้น ก็ได้รับเมลว่า  หาบทความได้เองแล้ว (จากที่อื่น)  ยังทำให้รู้สึกว่า ช้าไปแล้ว เพราะเห็นชื่อเรื่องแล้ว คงสำคัญและเร่งด่วนถ้าหาได้เร็วก็จะเป็นการดี
  5. กระตือรือร้นในการให้บริการอยู่เสมอ เช่น เห็นผูัใช้กำลังเดินหาหนังสือตามชั้น  อาจจะพูดกับผู้ใช้ได้ว่า ถ้าหาหนังสือไม่พบหรือมีปัญหาในการหาหนังสือ หรือถ้าต้องการให้ช่วยหา ยินดีนะคะ (แต่คงไม่ต้องถึงขนาดจับตามอง เหมือนกับร้านค้าบางแห่ง ที่จะคอยประกบตัวระหว่างการเลือกซื้อสินค้า) ผู้ใช้จะรู้สึกสบายใจ และรู้สึกว่าห้องสมุดมีความเป็นกันเอง พูดแบบนี้ มักจะได้รับคำขอบคุณ กลับมาทุกครั้ง และถ้าผู้ใช้หาหนังสือไม่พบจริงๆ จะเดินมาหาเองค่ะ (ถ้าไม่พูดก่อน ก็อาจจะเดินออกไป ไม่พบ ก็ไม่พบ พร้อมกับมีอาการหงุดหงิดๆ) ถ้าผู้ใช้เดินมาหา เราก็ช่วยหาหนังสือเล่มนั้นให้ใหม่ แต่อาจจะเริ่มตั้งแต่ค้นในระบบห้องสมุดอีกครั้ง เพราะหลายๆ ครั้งเกิดจากที่ผู้ใช้อาจจะไม่เข้าใจระบบของห้องสมุดพอ หรืออาจจะไม่ทันสังเกตข้อมูลบางอย่างที่แสดงในระบบ การสืบค้นอาจจะไม่ตรงกับที่ต้องการ (จะได้ตรงกับที่ต้องการมากขึ้น) จดเลขหมู่มาผิด หรือผิดสถานที่่ (กรณีที่มีห้องสมุดหลายแห่ง หรือหลาย location) ก็จะมีส่วนทำให้หาหนังสือไม่พบเช่นเดียวกัน ค้นใหม่ และจะเป็นการเพิ่มเรื่องอื่นๆ ให้อีกด้วย เป็นการสอน หรือแนะนำการใช้ห้องสมุดไปโดยปริยายกรณี หาหนังสือที่ชั้นหนังสือไม่พบ เกิดจากหลายประเด็น เช่น การเรียงหนังสือผิดที่ (ย่อมเกิดขึ้นได้ ทั้งจากเจ้าหน้าที่ ผู้ใช้บริการ) อ่านชั้นหนังสือไม่ทัน ผู้ใช้หยิบเล่มนั้นออกมา แล้วก็ไปเสียบไว้อีกที่ หรือประเภทตั้งใจไปไว้อีกที่หนึ่ง เป็นการซ่อน (เป็นการกันไม่ให้คนอื่นมาใช้) หรือหนังสือกำลังอยู่ระหว่างการขึ้นชั้น อยู่ที่ชั้นพักหนังสือ หรือสุดท้ายหนังสือเล่มนั้นถูกยืมออกไปแล้ว (ผู้ใช้อาจจะไม่ทันสังเกตสถานภาพของหนังสือ) ในส่วนนี้ บรรณารักษ์หรือเจ้าหน้าที่ ช่วยได้ค่ะ หาหนังสือให้อีกครั้ง หาที่ชั้นพักหนังสือ หรืออาจจะอยู่ระหว่างการซ่อม หรือถ้าไม่พบจริงๆ (กรณีที่ไม่มีการยืมออก) สามารถนัดพบให้ผู้ใช้มาติดต่อภายหลังเพื่อรับหนังสือได้ค่ะ (บรรณารักษ์หรือเจ้าหน้าที่ ก็จะติดตามหนังสือนั้นๆ ต่อไปให้) แบบนี้ ดูเป็นสิ่งที่น่าจะสร้างความประทับใจให้กับผู้ใช้ได้เป็นอย่างดี

รายการอ้างอิง

[1] กนกวรรณ บัวงาม. บทบาท Subject Liaison บนเส้นทางอาชีพบรรณารักษ์. วารสารโดมทัศน์ 33, 2 (กรกฎาคม-ธันวาคม 255) : 61-72

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s