คำศัพท์ที่เกี่ยวเนื่องกับงานพระราชพิธีพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

กระทรวงวัฒนธรรม โดยสำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ค้นคว้าและเรียบเรียง คำศัพท์ที่เกี่ยวเนื่องกับงานพระราชพิธีพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชขึ้น เพื่อสร้างความรู้และความเข้าใจเบื้องต้น เกี่่ยวกับโบราณราชประเพณีดังกล่าว และเพื่อนำความรู้ดังกล่าวไปใช้อย่างถูกต้องและเหมาะสม ในรูปแบบหนังสืออิเล็กทรอนิกส์

หนังสือคำศัพท์ที่เกี่ยวเนื่องกับงานพระราชพิธีพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ประกอบด้วยคำอธิบายของคำศัพท์ ดังต่อไปนี้ Continue reading

มรดกภาพยนตร์ของชาติ ประจำปี 2558

เนื่องในวันอนุรักษ์ภาพยนตร์ไทย วันที่ 4 ตุลาคม ของทุกปี กระทรวงวัฒนธรรม โดยหอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) ได้ประกาศขึ้นทะเบียนมรดกภาพยนตร์ของชาติมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2554 โดยในปี พ.ศ. 2558 นับเป็นครั้งที่ 5 มีภาพยนตร์ที่ได้รับการขึ้นทะเบียน จำนวน 25 เรื่องได้แก่

  1. ภารกิจทหารอาสาสยามในสงครามโลกครั้งที่ 1] [พ.ศ. 2461]
  2. เด็กซนสมัย ร.7 [พ.ศ. 2470 – 2475]
  3. พันท้ายนรสิงห์ พ.ศ. 2493
  4. ทหารไทยไปเกาหลี [พ.ศ. 2494 – 2495]
  5. มรดกพระจอมเกล้า (HERITAGE FROM KING MONGKUJ) พ.ศ. 2497
  6. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวเสด็จออกผนวช [พ.ศ. 2499]
  7. โฆษณาพระเครื่องฉลอง 25 พุทธศตวรรษ [พ.ศ. 2500]
  8. ทะโมนไพร [พ.ศ. 2502]
  9. การปฏิบัติหน้าที่เพื่อประเทศชาติในตำแหน่งหัวหน้ารัฐบาลและผู้นำทางทหารจนถึงล้มป่วยและอสัญกรรมของ ฯพณฯ จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ [พ.ศ. 2506]
  10. ยุทธนา-ศิริพร YUTHANA UND SIRIPON MONCH AUF ZEIT [พ.ศ. 2506]
  11. สายเลือดเดียวกัน (THE SPREAD OF KINSHIP) [พ.ศ. 2509-2511]
  12. ชู้ พ.ศ. 2515
  13. วัยตกกระ พ.ศ. 2521
  14. เงาะป่า พ.ศ. 2523
  15. ประชาชนนอก (ON THE FRINGE OF SOCIETY) พ.ศ. 2524
  16. เพื่อน-แพง (PUEN-PAENG) พ.ศ. 2526
  17. ด้วยเกล้า พ.ศ. 2530
  18. บ้านผีปอบ 2 พ.ศ. 2533
  19. เรื่องตลก 69 (6ixtynin9) พ.ศ. 2542
  20. บางระจัน (BANG-RAJAN The legend of the Village Warriors) พ.ศ. 2543
  21. สุริโยไท (THE LEGEND OF SURIYOTHAI) พ.ศ. 2544
  22. 15 ค่ำ เดือน 11 (MEKHONG FULL MOON PARTY) พ.ศ. 2545
  23. องค์บาก (ONG-BAK) พ.ศ. 2546
  24. ชัตเตอร์ กดติดวิญญาณ (SHUTTER) พ.ศ. 2547
  25. รักแห่งสยาม (THE LOVE OF SIAM) พ.ศ. 2550

บทความที่เกี่ยวข้อง  มรดกภาพยนตร์ของชาติ

รายการอ้างอิง

กระทรวงวัฒนธรรม. วธ.ประกาศขึ้นทะเบียน มรดกภาพยนตร์ของชาติ ประจำปี พ.ศ.2558. สืบค้นเมื่อวันที่ 4 ตุลาคม 2558 จาก http://www.m-culture.go.th/index.php/th/2013-06-21-06-56-5/2013-06-07-04-39-31/ข่าวทั่่วไป-รายการ/item/วธประกาศขึ้นทะเบียน-มรดกภาพยนตร์ของชาติ-ประจำปี-58.html

มรดกภาพยนตร์ของชาติ

กระทรวงวัฒนธรรม โดย หอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) ประกาศรายชื่อภาพยนตร์ จำนวน 25 เรื่องที่ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกภาพยนตร์ของชาติครั้งที่ 4 ประจำปี 2557 ประกอบด้วย

  1. ภาพยนตร์บันทึกเหตุการณ์พระพุทธเจ้าหลวงฯ หรือพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 เสด็จฯประพาสกรุงสต็อกโฮล์ม (ปี 2440)
  2. ภาพยนตร์ส่วนพระองค์ในพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 7 เสด็จฯอินโดจีนพ.ศ. 2473 (ปี 2473)
  3. ภาพยนตร์บันทึกเมืองสยาม (Siamese Society)
  4. บันทึกภาพแนะนำส่วนงานต่างๆของสถานีวิทยุกระจายเสียง วังพญาไท (SoundPatch Work)  (ปี 2473)
  5. ปัตตานีในอดีต (ปี 2474)
  6. ข้าวกำมือเดียว (ปี 2483)
  7. พรายตะเคียน (ปี 2483)
  8. งานวันชาตะนายพลตรีหลวงพิบูลสงครามนายกรัฐมนตรีทำเนียบวังสวนกุหลาบ (ปี 2484)
  9. พี่ชาย (ปี 2494)
  10. จำเริญ – จิมมี่ (ปี 2497)
  11. สันติ – วีณา  (ปี 2497)
  12. ชั่วฟ้าดินสลาย (ปี 2498)
  13. เศรษฐีอนาถา (ปี 2499)
  14. รักริษยา (ปี 2500)
  15. หาบข้าวนวดข้าวสีข้าวแต่งงานภาคใต้ (ปี 2511-2512)
  16. ตลาดพรหมจารีย์ (ปี 2516)
  17. สำเพ็ง (ปี 2525)
  18. คนทรงเจ้า (ปี 2532)
  19. คนเลี้ยงช้าง (ปี 2533)
  20. กลิ้งไว้ก่อนพ่อสอนไว้ (ปี 2534)
  21. กาลครั้งหนึ่งเมื่อเช้านี้ (ปี 2537)
  22. นางนาก (ปี 2542)
  23. ดอกฟ้าในมือมาร (ปี 2543)
  24. มนต์รักทรานซิสเตอร์ (ปี2544)
  25. แฟนฉัน (ปี 2546)

Continue reading

นิทรรศการพิเศษ “รฦก จิรา จงกล”

จิรา จงกล

                  จิรา จงกล

เนื่องในโอกาสครบ 140 วันพิพิธภัณฑ์ไทย (วันที่ 19 กันยายน 2557) สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ได้จัดนิทรรศการพิเศษ เรื่อง “รฦก จิรา จงกล”  ขึ้น ณ บริเวณโถงส่วนหน้า พระที่นั่งศิวโมกขพิมาน ระหว่างวันที่ 12 กันยายน – 30 ตุลาคม พ.ศ. 2557 เพื่อเป็นการเชิดชูเกียรติอาจารย์จิรา จงกล ผู้อำนวยการกองพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติคนแรก เป็นผู้วางรากฐานกิจการพิพิธภัณฑสถานของไทย

เนื้อหาในนิทรรศการ ประกอบด้วยชีวประวัติอาจารย์จิรา ตั้งแต่วัยเยาว์ ครอบครัว การศึกษา หน้าที่การงาน โดยได้รับมอบหมายให้รับผิดชอบด้านพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ และงานคณะกรรมการสภาพิพิธภัณฑ์ระหว่างประเทศ (ICOM) และควบคู่ไปกับการสอนที่โรงเรียนช่างศิลป์ และที่คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร ได้รับความไว้วางใจในการพัฒนางานพิพิธภัณฑสถาน ให้เป็นไปตามหลักสากล จนกระทั้งได้รับการแต่งตั้งให้เป็นหัวหน้ากองพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ คนแรก เมื่อ พ.ศ. 2518

ผลงานของอาจารย์จิรา จงกลและที่มีผู้อื่นเขียนถึงท่าน

กรมศิลปากร. พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติในประเทศไทย. [กรุงเทพฯ] : กรม, 2532.
จิราจันทร์. กรุงเทพฯ : อมรินทร์ พริ้นติ้ง กรุ๊ฟ, 2532.
จิรา จงกล. นำชมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, 2527.
จิรา จงกล. นำชมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, 2537.
จิรา จงกล และ วูดเวิร์ด, ไฮรัม จูเนียร์. นำชมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติอู่ทอง จังหวัดสุพรรณบุรี. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, 2509.
จิรา จงกล. พิพิธภัณฑสถานวิทยา. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : อมรินทร์พริ้นติ้งกรุ๊พ, 2532.
จิรา จงกล. พิพิธภัณฑสถานวิทยา. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร,2520.
จิรา จงกล. พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพระนคร. พระนคร : กรมศิลปากร, 2510.
เกียรติและงานของสตรี จิรา จงกล ภัณฑารักษ์สตรี. สตรีสาร 31,10(11 มิ.ย. 2521) : 6-7
จิรา จงกล. พัฒนาการพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติในประเทศไทย ในกิจการพิพิธภัณฑสถาน. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากรม, 2517 หน้า 27
จิรา จงกล. ประกาศตั้งราชบัณฑิตยสภา ใน กิจการพิพิธภัณฑสถาน. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, 2517
จิรา จงกล. พระราชบัญญัติจัดตั้งพิพิธภัณฑสถานสำหรับพระนคร ใน กิจการพิพิธภัณฑสถาน. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, 2517.
จิรา จงกล. ย้อนอดีตพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ใน พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติในประเทศไทย. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร, 2532

 

 

วันพิพิธภัณฑ์ไทย (วันที่ 19 กันยายน)

ในปี พ.ศ. 2538 คณะรัฐมนตรีได้ประกาศให้วันที่ 19 กันยายน เป็นวันพิพิธภัณฑ์ โดยนับจากวันที่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้จัดตั้งมิวเซียมหลวงขึ้นที่หอคองคอเดีย หรือศาลาสหทัยสมาคม ในพระบรมมหาราชวัง โดยมีพิธีเปิด เมื่อวันที่ 19 กันยายน 2417 จึงถือเป็นวันกำเนิดกิจการพิพิธภัณฑ์สถาน สำหรับประชาชนในประเทศไทยเป็นครั้งแรก

สำหรับวันที่ 19 กันยายน 2557 ซึ่งป็นปีที่ครบรอบ 140 ปีวันพิพิธภัณฑ์ กระทรวงวัฒนธรรม ได้จัดงานวันพิพิธภัณฑ์ไทย โดยมีพิธีเปิด ณ ศาลาสำราญมุขมาตย์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร

ในวันงานจะมีกิจกรรม

  • การมอบรางวัลให้แก่ผู้ชนะการประกดภาพถ่ายหัวข้อ “ความประทับใจในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ”
  • การเปิดนิทรรศการ เรื่อง “อลังการงานศิลป์ : ดุริยางค์แห่งราชสำนัก” ณ พระที่นั่งบูรพาภิมุข
  • การเปิดนิทรรศการ เรื่อง “รฤก จิรา จงกล” ณ พระที่นั่งศิวโมกพิมาน
  • กิจการเผยแพร่ความรู้และความเชี่ยวชาญด้านพิพิธภัณฑ์เพื่อบริการประชาชน
  • การบรรยายพิเศษ เรื่อง “พิพิธภัณฑสถานในบริบท กระทรวงวัฒนธรรม” ณ ห้องดำรงราชานุภาพ อาคารดำรงราชานุภาพ

อ่านเพิ่มเติมเรื่องเกี่ยวกับพิพิธภัณฑ์

อมรรัตน์ เทพกำปนาท. 19 กันยายน วันพิพิธภัณฑ์ไทย สืบค้นเมื่อวันที่ 11 กันยายน 2557 จาก http://www.culture.go.th/cday/index.php?option=com_content&view=article&id=436:2011-01-16-09-05-46&catid=53:0901&Itemid=81

ตรงใจ หุตางกูร. ความหมายของพิพิธภัณฑ์และพัฒนาการของ “พิพิธภัณฑ์แห่งกรุงสยาม” สืบค้นเมื่อวันที่ 11 กันยายน 2557 จาก http://www.sac.or.th/databases/museumdatabase/article_inside.php?id=1266

ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน). ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทย. สืบค้นเมื่อวันที่ 11 กันยายน 2557 จาก http://www.sac.or.th/databases/museumdatabase/blog.php