ลิขสิทธิ์ในยุคดิจิทัลกับวงการศึกษา

จากการบรรยาย เรื่อง ลิขสิทธิ์ในยุคดิจิทัลกับวงการศึกษา โดย รองศาสตราจารย์ ดร. พินัย ณ นคร อาจารย์คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ วันศุกร์ที่ 28 กันยายน 2561 ณ ห้องประกอบ หุตะสิงห์ ชั้น 3 อาคารอเนกประสงค์ 1 มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์

ลิขสิทธิ์ในยุคดิจิทัลกับวงการศึกษา โดย รองศาสตราจารย์ ดร. พินัย ณ นคร

รองศาสตราจารย์ ดร. พินัย ณ นคร ได้บรรยายให้ความรู้ตามหัวข้ออย่างชัดเจน ด้วยความเป็นอาจารย์คณะนิติศาสตร์ ทำให้มีความกระจ่างและชัดเจนในประเด็นการละเมิดลิขสิทธิ์มากขึ้น สไลด์ที่อาจารย์เตรียมมาประกอบในการบรรยายนั้น มี 111 สไลด์ ล้วนแต่เป็นข้อมูลที่มีประโยชน์แต่ต้องอ่านและค่อยๆ ทำความเข้าใจ ประกอบกับการฟังบรรยายจากอาจารย์ ทำให้การบรรยาย ประมาณ 3 ชั่วโมง จบไปอย่างรวดเร็ว และยังมีผู้ฟังอยู่ฟังค่อนข้างหนาแน่น  Continue reading

การอบรมเป็นผู้ตรวจประเมินห้องสมุดสีเขียว

หลังจากเข้ารับการตรวจประเมินห้องสมุดสีเขียว ในโครงการนำร่องห้องสมุด 10 แห่ง เมื่อปี พ.ศ. 2559 นั้น ศูนย์บรรณสารสนเทศ ได้มีกิจกรรมร่วมกับเครือข่ายห้องสมุดสีเขียว ตามกำลังของศูนย์บรรณสารสนเทศ นอกเหนือจากการเข้าร่วมประชุมประจำปี การส่งแผนและผล ให้ทุกปี แล้ว ศูนย์บรรณสารสนเทศ ยังได้เข้ากิจกรรมอื่นๆ เช่น การเข้าร่วมการชดเชยคาร์บอนรายบุคคล การเข้าอบรมเป็นผู้ตรวจประเมินห้องสมุดสีเขียว ด้วยมีความคิดเห็นว่า หลังจากการผ่านการตรวจประเมินแล้ว น่าจะขยับมาเป็นผู้ตรวจและน่าจะเป็นแรงหนึ่งในการเป็นผู้ตรวจประเมินให้กับเครือข่ายฯ จึงได้สมัครเข้ารับการอบรม ระหว่างวันที่ 29-30 มกราคม 2561 ได้รับความรู้และแนวทางในการจะต้องเป็นผู้ตรวจอย่างเต็มที่ และจะเป็นผู้ตรวจทั้งที จึงต้องผ่านการสอบด้วย

ก่อนการอบรม มีพิธีลงนามความร่วมมือทางวิชาการด้านการพัฒนาเครือข่ายห้องสมุดสีเขียว ครั้งที่ 5  ด้วย นับว่าตอนนี้ เครือข่ายเพิ่มจำนวนร่วม 50 แห่ง หลังจากนั้น จึงเริ่มการอบรม ซึ่งประกอบด้วยหัวข้อ ต่อไปนี้

  • การตรวจประเมินความสอดคล้องตามมาตรฐานห้องสมุดสีเขียว โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ รัตนวรรณ มั่งคั่ง ผู้อำนวยการศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะด้านกลยุทธ์เพื่อธุรกิจที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
  • การจัดการพลังงานในห้องสมุด โดย อาจารย์ปัญญวัฒน์ โกมุทบุตร  ผู้อำนวยการสถาบันวิศวกรรมพลังงาน มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
  • การคัดแยกขยะ โดย นายบัญชาการ วินัยพานิช
  • การจัดการสารสนเทศห้องสมุดโดย นางสาวธนภรณ์ ฉิมแพ ผู้ช่วยผู้อำนวยการสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
  • การประเมินคาร์บอนฟุตพริ้นท์องค์กรโดย โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ รัตนวรรณ มั่งคั่ง
  • แนวทางการดำเนินงานตามมาตรฐานห้องสมุดสีเขียว โดย ดร. อารีย์ ธัญกิจจานุกิจ ผู้อำนวยการสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
  • การฝึกอบรมเชิงปฏิบัติการ การตรวจประเมินห้องสมุดสีเขียว โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ รัตนวรรณ มั่งคั่ง และคณะทำงาน สำนักหอสมุด มีการจำลองการตรวจเสมือนจริง ตั้งแต่ตอนเปิดการตรวจ การแนะนำทีมผู้ตรวจ เวลาการตรวจ และให้สำนักหอสมุด เป็นสถานที่ที่เข้ารับการตรวจประเมิน แนะนำสถานที่ นำเสนอการดำเนินงานตามเกณฑ์แต่ละข้อ และแบ่งทีมผู้เข้าอบรมเป็น 2 ทีม ทีมหนึ่งนำโดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ รัตนวรรณ มั่งคั่ง เพราะเน้นทางด้านพลังงาน ส่วนอีกทีมหนึ่ง นำโดย ดร. อารีย์ เพราะเป็นเรื่องสำนักงานสีเขียว และทางด้านห้องสมุด แนะนำวิธีการตรวจจากหลักฐานเชิงประจักษ์ หลังจากกลับจากการตรวจสถานที่แล้ว ได้มีการทดสอบผู้เข้ารับการอบรม ข้อสอบมีจำนวน 40 ข้อ

Connecting Researchers to Enhance the Value of Library Services : A Case Study of ISEAS Library (การเชื่อมโยงนักวิจัย เพื่อสร้างคุณค่าให้กับห้องสมุด)

Connecting Researchers to Enhance the Value of Library Services : A Case Study of ISEAS Library (การเชื่อมโยงนักวิจัย เพื่อสร้างคุณค่าให้กับห้องสมุด) โดย Ms. Liang Shuang  จาก  ISEAS Library, Singapore  ในการเสวนาเรื่อง Information Services for Research in the Age of No Boundaries : บริการสารสนเทศเพื่อการวิจัยในยุคไร้พรมแดน วันศุกร์ที่ 15 ธันวาคม 2560 เวลา 8.30-16.30 น. ห้องประชุม 601 ชั้น 6 ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) จัดโดย ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน)  เป็นการแบ่งปันประสบการณ์การบริหารจัดการ Collection ทางด้านรัฐศาสตร์ วัฒนธรรม เศรษฐศาสตร์ การเมืองในภูมิภาคนี้ทั้งหมด แต่ที่น่าสนใจ คือ Private Collection ที่มีนักวิจัยบริจาค เป็น collection ที่มีหลากหลายภาษามาก อังกฤษ ไทย เวียดนาม และภาษาอื่นๆ ใน Southeast Asia และยังมีภาษาย่อยๆ ลงไปอีก ซึ่งเป็นการยากในการจัดการ Collection เดิมปิด Collection แต่ต่อมาเปิดโดยเก็บค่ามัดจำ  ยืมได้ และเปิดหมด ยืมได้ ไม่มีค่ามัดจำ แต่ต้องเป็นประชากรของสิงคโปร์ และขยายการยืมเป็นจำนวน 100 เล่ม เป็นระยะเวลา 1 ปี เป็นการพยายามส่งเสริมให้มีการคนมาใช้มากขึ้น  มีการจัดการในเรื่องต่างๆ ดังนี้ Continue reading

มาตรฐานห้องสมุดสีเขียว ก้าวสำคัญของห้องสมุดไทย

จากหนังสือพิมพ์ไทยโพสต์ ได้เสนอข้อมูลห้องสมุดสีเขียว หรือ Green Library ที่ผ่านจาก สัมภาษณ์ ดร. อารีย์ ธัญกิจจานุกิจ ผู้อำนวยการสำนักหอสมุด มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ผู้ให้กำเนิดห้องสมุดสีเขียวในประเทศไทย และมีความร่วมมือกับเครือข่ายห้องสมุดสีเขียว มีเกณฑ์มาตรฐานห้องสมุดสีเขียว ที่ใช้เป็นเกณฑ์ในการตรวจประเมินห้องสมุดที่ขอรับการตรวจประเมิน และมีการสัมภาษณ์ห้องสมุดที่เข้าโครงการนำร่องในการตรวจประเมิน 10 แห่ง โดย ผู้อำนวยการหอสมุดและคลังความรู้มหาวิทยาลัยมหิดล ผู้อำนวยการศูนย์บรรณสารสนเทศ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ และ ผู้อำนวยการศูนย์บรรณสารและสื่อการศึกษา มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ ติดตามอ่านรายละเอียด

รายการอ้างอิง

วรธาร. มาตรฐานห้องสมุดสีเขียว ก้าวสำคัญของห้องสมุดไทย. ไทยโพสต์ ฉบับวันพฤหัสบดี ที่ 8 มิถุนายน 2560 ปีที่ 15 ฉบับที่ 5236 หน้า M1

TK Forum 2017 Better Library and Learning Space : Trends and Ideas

TK Forum 2017 Better Library and Learning Space : Trends and Ideas

จากการเข้าร่วมสัมมนา ในหัวข้อเรื่อง TK Forum 2017 Better Library and Learning Space : Trends and Ideas เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2560 เวลา 08.30-16.30 น. ห้องกมลทิพย์บอลรูม โรงแรมสุโกศล กรุงเทพมหานคร จัดโดยอุทยานการเรียนรู้ (TK Park) นั้น ในการจัดงานครั้งนี้ อุทยานการเรียนรู้ ได้เชิญวิทยากร จำนวน 3 ท่าน ซึ่งบรรยายในหัวข้อดังต่อไปนี้

1. Les Watson บรรยายเรื่อง Better Library and Learning Space : Trends and Ideas
2. Rob Bruijnzeels บรรยายเรื่อง I have to Change to Stay the Same : Creative Learning Environment for Future Libraries
3. Jérémy Lachal บรรยายเรื่อง Ideas Box : Learning and Creativity in Any Place

สาระสำคัญของการสัมมนา มีดังนี้

Continue reading

TK Forum 2017 Better Library and Learning Space : Trends and Ideas

TK Forum 2017 Better Library and Learning Space : Trends and Ideas

จากการเข้าร่วมสัมมนา ในหัวข้อเรื่อง TK Forum 2017 Better Library and Learning Space : Trends and Ideas เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2560 เวลา 08.30-16.30 น. ห้องกมลทิพย์บอลรูม โรงแรมสุโกศล กรุงเทพมหานคร จัดโดยอุทยานการเรียนรู้ (TK Park) นั้น ในการจัดงานครั้งนี้ อุทยานการเรียนรู้ ได้เชิญวิทยากร จำนวน 3 ท่าน ซึ่งบรรยายในหัวข้อดังต่อไปนี้

1. Les Watson บรรยายเรื่อง Better Library and Learning Space : Trends and Ideas
2. Rob Bruijnzeels บรรยายเรื่อง I have to Change to Stay the Same : Creative Learning Environment for Future Libraries
3. Jérémy Lachal บรรยายเรื่อง Ideas Box : Learning and Creativity in Any Place Continue reading

Open Science

จากการเข้าร่วมการสัมมนา ในหัวข้อเรื่อง Online Information & Education  Conference 2016  เมื่อวันที่ 8 เดือน กันยายน  พ.ศ 2559 จนถึงวันที่  9 เดือน กันยายน พ.ศ 2559 รวมระยะเวลา 2 วัน โดยบริษัท Book Promotion จำกัด ซึ่งไม่มีค่าใช้จ่ายในการเข้าสัมมนา วิทยากรและหัวข้อในการบรรยาย มีดังนี้

  1. It’s the freedom to access of information, isn’t it? (by Assoc. Prof. Dr. Sukum Chaleysub)
  2. Libraries and Openness : Opportunities and issue (by Mr. Peter Sidorko, University Librarian, University of Hong Kong Libraries)
  3. Social Mediase and Metrics in Libraries (by Dr. Lee Chu Keong, Nanyang Technological University)
  4. Technological-enhanced Learning : The NUS Experience (by Mr. Ravi Chandra, Director, Centre for Instructional Technology. National University of Singapore)
  5. Connecting Research to the Community (by Dr. Christina Kapp, Director of Research and Curricula, Academy of Asian Scholar)
  6. Increase the visibility of a university: the defined roles of libraries (by Dr. Wong, Woei Fuh, General Manager of Consulting Innovative Education Services)
  7. How open in your library to open science? (by Mr. Louise Jones, University Librarian, The Chinese University of Hong Kong Library
  8. Reviews as a Front End to STM Literature (by Mr. Bruce Antelman)

Continue reading

ห้องสมุดไทยต้องปรับตัว ก่อนเป็นไดโนเสาร์ยุคดิจิตอล

ชื่อเรื่องดังกล่าว มาจากหนังสือพิมพ์เดลินิวส์ออนไลน์ ฉบับวันที่ 6 สิงหาคม 2558 เวลา 1:28 น. เป็นการสรุปเนื้อหาจากการประชุมวิชาการในหัวข้อ “อนาคตห้องสมุด: สิ่งท้าทายและแนวโน้ม” (Library Futures: Challenges and Trends) ในงาน TK Forum 2015 วันพฤหัสบดีที่ 16 กรกฎาคม 2558 จัดโดย สำนักงานอุทยานการเรียนรู้ TK Park ที่ถกถึงวิถีและการปรับตัวของห้องสมุดทั่วโลก ห้องสมุดที่เน้นหน้งสือเป็นหลักจะยังคงมีแต่จะลดความสำคัญลง ห้องสมุดจะมีบทบาทที่เปลี่ยนไปอย่างสอดคล้องกับสังคม และเพิ่มพื้นที่ให้กับการสร้างการเรียนรู้ด้วยตัวเองของผู้ใช้บริการ 3 ประการ คือ การเรียนรู้ที่นอกเหนือจาก พื้นที่การอ่าน (Learnig Space) เช่น พื้นที่การเล่นดนตรี การเล่นละคร เล่นเกม การเต้นรำ พื้นที่ของการพบปะ แลกเปลี่ยน การวิจารณ์การวิเคราะห์ (Community Space) พื้นที่ในการปฏิบัติการทดลองสิ่งต่างๆ ร่วมกัน (Maker Space)

นอกจากคำกล่าว ของ ดร. คณิศ แสงสุพรรณ ประธานกรรมการบริหาร สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้ แล้ว ยังมี ความคิดเห็นของศาสตราจารย์ โซเฮล อินอยาตอลเลาะห์ นักรัฐศาสตร์และนักอนาคตศึกษา จากประเทศออสเตรเลีย, เยนส์ ธอร์โฮก์ ที่ปรึกษาและผู้เชี่ยวชาญด้านการพัฒนาห้องสมุด จากประเทศเดนมาร์ก ที่เห็นว่า เงื่อนไขการเข้าถึงสารสนเทศ เป็นผลจากอินเทอร์เน็ตและสื่อดิจิทัล ที่เปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของประชาชนที่เกี่ยวข้องกับห้องสมุดและสื่ออย่างสิ้นเชิง ด้านนีล แมคอินเนส หัวหน้าส่วนงานจดหมายเหตุ สารสนเทศและห้องสมุดเมืองแมนเชสเตอร์ ประเทศอังกฤษ เราต้องทำให้ห้องสมุดเป็นเสมือนพื้นที่ในการพบปะสังสรรค์ ทำกิจกรรมที่หลากหลายในทุกเพศ วัย อาชีพ มีส่วนของห้องสื่อ (Media Lounge) ที่มีเทคโนโลยีที่ช่วยในการเรียนรู้ สร้างสรรค์ เช่น ซอฟต์แวร์ที่ใช้สร้างดนตรี ออกแบบอาร์ตเวิร์ก หรือใช้บริการเครื่องพิมพ์ 3 มิติ

นอกจากนี้ เว็บไซต์ของ TK Park ได้เสนอเอกสารประกอบการสัมมนา เผยแพร่เพื่อให้ผู้สนใจดาวน์โหลดเพื่อศึกษาอีกด้วย ได้แก่

อนาคตของห้องสมุดและบรรณารักษ์ จากภัณฑารักษ์สู่ผู้รังสรรค์อุทยาน (Sohail Inayatullah)

ความท้าทายในการเปลี่ยนผ่านห้องสมุด จากองค์กร เน้นคลังหนังสือและข้อมูล ไปสู่องค์กรที่มีผู้ใช้เป็นศูนย์กลาง (Jens Thorhauge)

แผนงานการปรับปรุงและชุบชีวิตห้องสมุดในแมนเชสเตอร์ (Neil MacInnes)

หอสมุดสารสนเทศและบริการจดหมายเหตุแห่งแมนเชสเตอร์ สภาเมืองแมนเชสเตอร์

รวมทั้งสไลด์นำเสนอของวิทยากรแต่ละท่านด้วย ติดตามอ่านได้ที่ http://tkforum.tkpark.or.th/download_th.html

แถมด้วยด้วยวิดีโอ

Manchester Library reopen

A tour of Manchester Library

Manchester Library live event

รายการอ้างอิง
ทีมเดลินิวส์38. ชี้ห้องสมุดไทยต้องปรับตัว ก่อนเป็นไดโนเสาร์ยุคดิจิตอล. สืบค้นเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2558 จาก http://www.dailynews.co.th/article/339597

สำนักงานบริหารและพัฒนาองค์ความรู้. TK Forum 2015 Library Futures: Challenges and Trends. สืบค้นเมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2558 จาก http://tkforum.tkpark.or.th/download_th.html

ขายหนังสือ (?)

เมื่อสองวันก่อน วงการห้องสมุด (ไทย) ตกเป็นข่าวดังเลยทีเดียว ที่มีห้องสมุดมหาวิยาลัยแห่งหนึ่ง โละหนังสือ วารสารออกจากห้องสมุด และขายให้กับร้านหนังสือเก่า มีผู้รักหนังสือเก่า แห่กันมาซื้อกันไปมากมาย จนเป็นที่เลื่องลือและเข้าหู ห้องสมุดมหาวิทยาลัยแห่งนั้น ผู้ที่ทราบเรื่องได้แต่สงสัยว่า ทำไมห้องสมุดจึงขายหนังสือดีๆ หนังสือหายาก วารสาร ออกไปแบบนั้น ห้องสมุดมหาวิทยาลัยที่เป็นข่าวได้ออกมาชี้แจงภายหลังว่าเป็นเรื่องเข้าใจผิด น่าจะขนย้ายผิด และกำลังสอบสวนต่อไป

ห้องสมุดจะได้หนังสือเข้ามาด้วยวิธีการซื้อ การขอรับบริจาค การแลกเปลี่ยนกับหน่วยงานอื่นๆ  หนังสือที่ได้มาด้วยการซื้อ อยากที่จะมีการถอนออกหรือเอาออกจาห้องสมุด เพราะเป็นการซื้อด้วยเงินงบประมาณ ต้องมีการตั้งกรรมการ ส่วนใหญ่มักจะไม่ค่อยเอาออกกัน แต่อาจจะใช้พิจารณาเอาออกจากชั้นหนังสือที่ให้บริการที่เป็นปัจจุบัน  (มักจะดูจากสถิติการยืมเป็นหลักว่าในช่วง 2-5 ปี มีการถูกยืมออกไปหรือไม่ ช่วงปี อาจจะขึ้นอยู่กับห้องสมุดแต่ละแห่ง) เพื่อให้มีแต่หนังสือที่ทันสมัย และยังมีการใช้อยู่  (ด้วยเหตุที่ชั้นหนังสือเต็ม การจะเก็บหนังสือทุกเล่มจึงย่อมเป็นไปไม่ได้) แต่ก็มักจะนำไปเก็บไว้ในชั้นเก็บหนังสือ หรือที่มักจะเรียกว่า Stack หรือห้องสมุดบางแห่งอาจจะมีคลังเก็บหนังสือหรือเช่าพื้นที่เก็บหนังสือ เพราะรายการหนังสือเหล่านี้ไม่ได้ถอนออกจากระบบ จะยังปรากฏว่าอยู่ในชั้นเก็บหนังสือหรือคลังเก็บ ถ้ามีผู้ต้องการใช้ จะสามารถร้องขอให้ห้องสมุดนำออกมาให้บริการได้ การที่ห้องสมุดไม่ถอนออกจากห้องสมุด มีหลายสาเหตุ เป็นการซื้อด้วยเงินงบประมาณ เป็นหนังสือที่ไม่ทันสมัยก็จริงแต่อาจเป็นหนังสือคลาสสิคในสาขาวิชานั้นๆ  เป็นต้น Continue reading

เทคโนโลยีห้องสมุดในปี 2015

Marshall Breeding ได้คาดการณ์เทคโนโลยีในห้องสมุดไว้ในบทความ เรื่อง Library Technology Forecast for 2015 and Beyond พอหยิบยกมาโดยสังเขป ดังนี้

  • Linked data
    ซึ่งเป็นเรื่องที่ให้ความสนใจกันมากในปีที่ผ่านมา มีหลายโครงการที่เกิดขึ้น อย่างเช่น Library of Congress (LC) ที่มีโครงการ BIBFRAME เกิดขึ้น BIBFRAME จึงน่าจะเป็นโครงการที่น่าจับตามองในเรื่องของการเชื่อมโยงข้อมูลจาก MARC
  • การใช้อุปกรณ์เคลื่อนที่ (Mobile)
    ในปีหน้า การใช้อุปกรณ์เคลื่อนที่ เพื่อรองรับการใช้บริการจากห้องสมุดยังเป็นเรื่องที่จะมีมากขึ้นอยู่อย่างต่อเนื่อง การพัฒนาเว็บเพื่อให้สนับสนุนการใช้งานผ่านอุปกรณ์เคลื่อนที่ เพื่อให้ผู้ใช้เข้าถึงได้มากขึ้นและใช้งานง่ายมากกว่าเดิม
  • 3D Printing
    การให้บริการ 3D Printer เป็นบริการทางนวัตกรรมอย่างหนึ่งของห้องสมุด
    เทคโนโลยีอื่นๆ
  • NFC (Near Field Communication) เทคโนโลยี NFC เป็นตัวช่วยให้เกิดปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้ใช้ห้องสมุดผ่านอุปกรณ์ต่างๆ เช่น สมาร์ทโฟน หรือระบบจ่ายเงินต่างๆ เช่น iPhone 6 ถูกออกแบบให้รองรับการใช้ NFC เปิดโอกาสให้นักพัฒนาสำหรับสร้าง application ต่างๆ ได้ เช่นเดียวกับ Samsung และผู้ผลิตสมาร์ทโฟนค่ายอื่นๆติดตามอ่านโดยละเอียดได้ที่ http://www.infotoday.com/cilmag/dec14/Breeding–Library-Technology-Forecast-for-2015-and-Beyond.shtml

รายการอ้างอิง:

Marshall Breeding. “Library Technology Forecast for 2015 and Beyond” Computers in Libraries, December 2014, Retrieved : 24 Jan, 2015 from http://www.infotoday.com/cilmag/dec14/Breeding–Library-Technology-Forecast-for-2015-and-Beyond.shtml