การสงวนรักษาทรัพยากรสารสนเทศในรูปแบบดิจิทัล (Digital Preservation) : ตัวช่วยในการอนุรักษ์

การสงวนรักษาทรัพยากรสารสนเทศในรูปแบบดิจิทัล (Digital Preservation) : ตัวช่วยในการอนุรักษ์ เป็นหัวข้อหนึ่งในหลักสูตรการอบรมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง การสงวนรักษาทรัพยากรสารสนเทศจากตัวเล่มสู่ดิจิทัลเพื่อความยั่งยืน จากการอบรมเชิงปฏิบัติการเรื่อง “การสงวนรักษาทรัพยากรสารสนเทศในรูปแบบดิจิทัล : ตัวช่วยในการอนุรักษ์” (จัดโดย ศูนย์บรรณสารสนเทศ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ) บรรยายโดย อาจารย์ราชบดินทร์ สุวรรณคัณฑ์ นักวิชาการอาวุโส ฝ่ายสื่อวิทยาศาสตร์ สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดยอาจารย์ได้นำความรู้ในเรื่อง

  1. ทรัพยากรสารสนเทศและทรัพยากรสารสนเทศดิจิทัล
  2. การสงวนรักษาทรัพยากรสารสนเทศในรูปแบบดิจิทัล
  3. กระบวนการสงวนรักษาทรัพยากรสารสนเทศในรูปแบบดิจิทัล
  4. ตัวอย่างหอจดหมายเหตุดิจิทัลและพิพิธภัณฑ์ดิจิทัล
  5. การพัฒนา “คลังสารสนเทศดิจิทัล” เริ่มต้นอย่างไร?

Continue reading

หลังบ้าน หน้าบ้านของการสงวนรักษาทรัพยากรสารสนเทศ

กระบวนการที่เกี่ยวข้องกับการสงวนรักษาทรัพยากรสารสนเทศในรูปแบบดิจิทัล แบ่งได้เป็น 3 ขั้นตอน แต่ต้องพิจารณาก่อนว่าจะเก็บอะไรให้เป็นดิจิทัล จัดเก็บอย่างไร เข้าถึงและเผยแพร่ได้ทางไหน อย่างไร

3 ขั้นตอน ได้แก่ การแปลงข้อมูลให้อยู่ในรูปแบบดิจิทัล (Digitization) การบริหารจัดการข้อมูล (Information Management) และ การจัดแสดง การเผยแพร่ การให้บริการ (Information Access)

กระบวนการสงวนทรัพยากรสารสนเทศดิจิทัล

กระบวนการสงวนทรัพยากรสารสนเทศดิจิทัล

ติดตามรายละเอียดได้ที่ http://lib.hcu.ac.th/files/2016/seminar-2016Sep15-16/20160916-DigitalPreservation-Rachabadin.pdf

รายการอ้างอิง

ราชบดินทร์ สุวรรณคัณฑิ. (2559). การสงวนรักษาทรัพยากรสารสนเทศดิจิทัล : ตัวช่วยในการอนุรักษ์. เอกสารประกอบการบรรยายการอบรมเชิงปฏิบัติการ เรื่อง การสงวนทรัพยากรสารสนเทศจากตัวเล่มสู่ดิจิทัลเพื่อความยั่งยืน วันที่ 16 กันยายน 2559 ศูนย์บรรณสารสนเทศ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ.

อังกฤษยังคงพิมพ์กฎหมายบนหนังสัตว์ต่อไป

จากเว็บไซต์ BBC วันที่ 15 กุมภาพันธ์ 2559 (http://www.bbc.com/news/magazine-35569281) ได้เสนอข่าวในหัวข้อเรื่อง Why is the UK still printing its laws on vellum? ในภาพประกอบข่าวจะมีม้วนหนังสัตว์ที่บันทึกกฎหมายไว้อยู่เต็มไปหมด

ทำไมอังกฤษ จึงยังคงการบันทึกกฎหมายในแบบเดิม หรือบนหนังสัตว์ที่ทำจากหนังลูกวัว หรือหนังแพะ เพราะหนังสัตว์เหล่านี้ สามารถเก็บไว้ได้ในระยะยาว แม้แต่เอกสารที่เก่าเก็บในรัฐสภาอังกฤษ ที่บันทึกไว้ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1497 ก็ยังคงอยู่ รวมทั้ง Magna Carta ต้นฉบับ มีอายุมากกว่า 800 ปี ก็ยังมีสภาพคงอยู่ คำตอบง่ายๆ ก็คือ การไม่ไว้ใจสื่อดิจิทัลที่จะยังอยู่ไปถึงอนาคต เพราะสื่อบันทึกต้องเปลี่ยนอยู่เสมอ ต้องมีการย้าย ถ่ายโอนไปตามสื่อที่เปลี่ยนไป การทำสำรองยังต้องทำอย่างต่อเนื่อง และต้องมีการตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูลที่เปลี่ยนถ่าย มนุษย์ต้องอ่านโดยอาศัยสื่อ พึ่งพาเทคโนโลยี

รายการอ้างอิง
Why is the UK still printing its laws on vellum? (2016). Retrieved 16 Feb 2016 from http://www.bbc.com/news/magazine-35569281

ทักษะห้าอันดับแรกที่จำเป็นสำหรับบรรณรักษ์

5 ทักษะ ที่บรรณารักษ์จำเป็นต้องมี ได้แก่

  1. Information Curation
  2. In-Depth, High Value Research
  3. Digital Preservation
  4. Mobile Environment
  5. Collaboration, Coaching and Facilitation

ติดตามรายละเอียดในเรียบเรียงเป็นภาษาไทยได้ที่ http://main.library.tu.ac.th/km/?p=17329 หรืออ่านฉบับภาษาอังกฤษได้ที่ http://lac-group.com/blog/2013/08/06/top-five-skills-required-for-librarians-today-tomorrow/

digital archive / preservation

นั่งอ่าน และคิดไปเรื่อยๆ เกี่ยวกับการสงวนรักษา ก็เลยคิดคำ (สำคัญ) หรือ keyword ที่เกี่ยวกับเรื่องพวกนี้ ได้หลายๆ คำ เช่น

  • Photo
  • Scan
  • Interview
  • Related web / Info
  • Awards
  • History
  • Sound clip
  • Front end/ facade (หน้าเว็บหรือบริการที่มีให้)
  • Multi-media
  • Multi-level material ใหญ่ เล็ก หยาบ ละเอียด เพื่อการ download หรือ ซื้อ/ขาย
  • Preview / digest of photo movie
  • Tour guide – physical / virtual / online / electronic
  • etc.

digital archive / preservation จะเป็น pillar สำคัญอันหนึ่งของมนุษยชาติ แล้วห้องสมุด หอจดหมายเหตุ ฯลฯ ก็คงต้องเป็นส่วนประกอบของเสาหลักนี้เหมือนกัน

การสงวนแบบดิจิทัล (ดิจิตอล) ดีและจำเป็น แต่ต้องทำในหลายมิติ (จากบรรดาคำต่างๆ ที่ให้ไป) เพื่อให้ครบสมบูรณ์ หรือใกล้เคียงสาระดั้งเดิม

การสงวนรักษาที่ดีต้องเอื้อต่อการดำรงอยู่และพัฒนาการของวัฒนธรรมด้วย คือ เมื่อเก็บครบแล้ว เจ้าของศาสตร์สามารถนำสาระนั้นไปพลิกแพลงต่อยอดแล้วเติมกลับมาได้